Ιστορικά Στοιχεία / Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗ ΛΑΥΡΙΟΥ

1962

Με τη δυσλειτουργία της «Ευτέρπης» (όπως αναλύσαμε στην ενότητα «Αναδρομή και Νεότερη Εποχή») το Λαύριο κινδύνευε να μείνει δίχως μπάντα κι έτσι, το 1961-1962, επί Δημαρχίας Ευάγγελου Κουταλίδη, ιδρύεται η Δημοτική Φιλαρμονική Λαυρίου [π.25]. Η νέα φιλαρμονική στεγάζεται στο ισόγειο του τότε Δημαρχείου στη κεντρική πλατεία της πόλης και καθήκοντα αρχιμουσικού αναλαμβάνει ο Λαυριώτης μουσικός, μαλτέζικης καταγωγής, Νικόλαος Ζάρμπ (1904-1971) ένας ικανότατος μαέστρος και δάσκαλος που είχε ήδη δείξει δείγματα της δουλειάς του στην «Ευτέρπη» όπου είχε διατελέσει μαέστρος τις περιόδους 1931-1933 και μεταπολεμικά 1945-1955.

Η νέα Φιλαρμονική στελεχώνεται καταρχάς από εκτελεστές της Φιλαρμονικής της «Ευτέρπης». Σχεδόν όλοι, υπήρξαν μαθητές του Νικόλαου Ζάρμπ κι αποτέλεσαν μια ικανή ομάδα εκτελεστών και δασκάλων που καθοδήγησαν το «φυτώριο» της νεοϊδρυθείσας Δημοτικής Φιλαρμονικής, δηλαδή τους νέους μουσικούς, τα παιδιά – μαθητές της μπάντας που ηλικιακά δεν είχαν σχέση με την «Ευτέρπη» ή τον «Ορφέα» και με τη σειρά τους, εντάχθηκαν στη Δημοτική Φιλαρμονική.

Αυτή η φιλαρμονική, υπό την αιγίδα και τη στήριξη του Δήμου Λαυρεωτικής, με αρχιμουσικό τον Νικόλαο Ζάρμπ και βοηθό τον Λαυριώτη τρομπετίστα Νικόλαο Χαραμή (1935-2022) και πρώην μαθητή του, αναπτύσσει εύκολα μια αξιόλογη καλλιτεχνική δραστηριότητα με συναυλίες και προγράμματα εντός και εκτός Λαυρίου, συμμετέχοντας παράλληλα σε όλες τις εθιμοτυπικές υπηρεσίες της πόλης (εθνικές και θρησκευτικές εορτές) και σε συναυλίες σε κλειστούς ή ανοιχτούς χώρους.

Νικόλαος Ζαρμπ

Ο Νικόλαος Ζάρμπ που συνταξιοδοτήθηκε το 1966, θεωρείται μια προσωπικότητα στον χώρο της μουσικής Πανελλαδικά, μαθήτευσε κοντά στους Tony Schultze (βιολί) συνεχίζοντας τις σπουδές του στο Ωδείο του Παρισιού και μετέπειτα στην Ελλάδα με τους Μανώλη Καλομοίρη και Βασίλειο Σοζώπουλο. Ο ίδιος, υπήρξε σπουδαίος δάσκαλος, ενορχηστρωτής, συνθέτης και θεωρητικός της μουσικής με βιβλιογραφική δραστηριότητα. Σίγουρα αυτή η σύντομη περίοδος που έμεινε ως αρχιμουσικός στη Δημοτική Φιλαρμονική (1961-1966) ήταν μια χρυσή περίοδος για τη μπάντα, και τη μουσική γενικότερα.

Κι ήρθαν τα πέτρινα χρόνια…

Στο διάστημα της Δικτατορίας η δημιουργική δραστηριότητα της Δημοτικής Φιλαρμονικής, ουσιαστικά σταματά, υπάρχει τυπικά και μόνο για κάποιες εθιμοτυπικές υπηρεσίες και παρελάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα πως το 1967 επί δημαρχίας του διορισμένου από την κυβέρνηση Ιωάννη Καλαντζόπουλου οι μουσικοί, όπως κι ο Νικόλαος Χαραμής που εκτελούσε καθήκοντα αρχιμουσικού τότε, ειδοποιούνται με «προσωπική ειδοποίηση» να μετέχουν για να παιανίσουν στην τελετή αφίξεως στο Λαύριο του αντιπροέδρου της τότε κυβέρνησης Στυλιανού Παττακού.

Μπάντα της Δημοτικής Φιλαρμονικής Λαυρίου 1981

Την περίοδο 1969-1970 η Δημοτική Φιλαρμονική διευθύνεται από τον απόστρατο αρχιμουσικό του στρατού Γεώργιο (;) Παπακωνσταντίνου.

Την περίοδο 1971-1972 από τον απόστρατο αρχιμουσικό του ναυτικού Δημήτριο Σελάκη, ενώ το 1972 γίνεται μια ύστατη προσπάθεια ανασύστασης της φιλαρμονικής και τη θέση του αρχιμουσικού αναλαμβάνει ο Λαυριώτης μουσικός και μαθητής του Νικόλαου Ζάρμπ, Κωνσταντίνος Μαυριδερός (1941-2025), με βοηθό για άλλη μια φορά τον Νικόλαο Χαραμή, έως ότου αναστείλει τελικά τη λειτουργία της το 1974 εξαιτίας της επιστράτευσης.

Το 1979, επί δημαρχίας Κωνσταντίνου Πόγκα αποφασίζεται η επαναλειτουργία της Δημοτικής Φιλαρμονικής υπό τη διεύθυνση του Γιάννη Γλαντζή (1944-1997) με βοηθό τον Γιώργο Τρικαλιώτη (1952-1994), γέννημα θρέμμα του Λαυρίου και οι δύο.

Α.Κ.Ε.Λ

Τότε, στεγάστηκε σε ημιτελές βιομηχανικό κτήριο στην περιοχή της Α.Κ.Ε.Λ. (Ανώνυμος Κεραμευτική Εταιρεία Λαυρίου) στο χώρο του άλλοτε Μεγάλου Ατμήλατου Μεταλλοπλυσίου της Ελληνικής Εταιρείας, ενώ ο ίδιος ο Δήμαρχος Κωνσταντίνος Πόγκας με τον Αντιδήμαρχο Παρασκευά Μαυρίδη και τους συμπολίτες μας Δημήτριο Πνευματικό, Νικόλαο Δρέττα, Θεοφάνη Γκουράρο και Κώστα Αθανασίου, γονείς μαθητευομένων και νεαρών μουσικών, απετέλεσαν τα μέλη μιας άτυπης αλλά δυναμικής ομάδας υποστήριξης της φιλαρμονικής, συνδράμοντας ουσιαστικά στη λειτουργία της, κυρίως στα πρώτα της βήματα.

Αυτή η φιλαρμονική, που λειτουργεί μέχρι σήμερα, αποτελεί τη φυσική συνέχεια των προγενέστερων φιλαρμονικών, που οι μεταλλευτικές εταιρείες της πόλης είχαν δημιουργήσει, άμεσα συνυφασμένη και συνδεδεμένη με μνήμες και ιστορικές αναφορές.

Εκεί, στους χώρους της Α.Κ.Ε.Λ.,  τα νέα παιδιά με τον «Κυρ Γιάννη» και τον «Γιώργο», γνωρίζουν την μουσική και την ιστορία τους πλαισιωμένα από ελάχιστους «παλιούς» της μεταπολεμικής «Ευτέρπης». Πολλές φορές μετά την πρόβα «ο Κυρ Αργύρης», «ο Κυρ Σταμάτης», «ο Κυρ Σταύρος», «η Τασούλα», «ο Ανδρέας» κ.ά. καθόντουσαν κι άρχιζαν τις ιστορίες απ’ τα παλιά, άλλες αστείες κι άλλες που έφερναν δάκρυα.

Τα νέα παιδιά τούς περιτριγύριζαν ακούγοντάς τους, άλλοτε σχολιάζοντας, άλλοτε κρυφογελώντας, ώσπου κάποιος αγριεμένος πατέρας να μπει απότομα στην αίθουσα ψάχνοντας το γιό ή την κόρη που άργησε να ‘ρθει σπίτι. Μια δεύτερη οικογένεια γεννιόταν σιγά-σιγά, με φιλίες, ιδανικά κι αξίες που θα κρατήσουν για μια ολόκληρη ζωή. Αυτό είναι η μπάντα… αυτό είναι η μουσική!

Η Φιλαρμονική φορά τις νέες στολές της, μαύρου χρώματος (τιμώντας έτσι τους παλιούς μεταλλωρύχους) [π.26] με κόκκινα πέτα, μανσέτες, σιρίτια, και ασημοκόκκινα κράνη με κίτρινο λοφίο, κάνοντας την επανεμφάνισή της παραμονές Χριστουγέννων του 1979 στη πλατεία μιας πόλης που αλλάζει ραγδαία για μια ακόμη φορά, από τις συνέπειες της αποβιομηχάνισης που επιχειρείται στη χώρα.

Μια αλλαγή καθόλου εύκολη, σχεδόν βίαιη εφόσον το Λαύριο από εργατούπολη έπρεπε να στραφεί στο «επιχειρείν» και στον τουρισμό για να υπάρξει κι οι μουσικοί της, παλιοί και νέοι, ως αναπόσπαστο κομμάτι της προσπαθούν να προσαρμοσθούν.

Γιάννης Γλαντζής

Ο κυρ Γιάννης, γέννημα της «Ευτέρπης» υπό του Κωνσταντίνου Ρούσσου, μαθήτευσε στο Εθνικό Ωδείο με δασκάλους τους Μιχάλη Βούρτση και Νικηφόρο Νευράκη ενώ το 1971 έως 1974, σπουδάζει στην Ανώτατη Μουσική Ακαδημία του Μονάχου και στο Richard Strauss Konservatorium με δάσκαλο τον Cenneth Neate (φωνητική). Αποδείχτηκε ένας άξιος συνεχιστής και εξαίρετος παιδαγωγός, πραγματικός μέντορας που καινοτομεί ως προς τις εκπαιδευτικές μεθόδους ωδειακού χαρακτήρα και το ρεπερτόριο. Στο πλευρό του ο ακούραστος Γιώργος, ο «δικός μας άνθρωπος» που είχε τον δικό του τρόπο να διδάσκει την αισθητική της μουσικής, πάντα με το χαμόγελο. 

Στη φιλαρμονική τους, σταδιακά εκπαιδεύονται αρκετοί νέοι εκτελεστές ενώ εμφανίζονται για πρώτη φορά υποσύνολα της μπάντας (σύνολα πνευστών, μικρές ορχήστρες, νυκτά όργανα κλπ) που δίνουν αφορμές εξέλιξης στους μουσικούς και προσελκύουν άλλους, νεότερους. Για πρώτη φορά, αρκετοί από τους εκτελεστές, βρίσκουν τον επαγγελματικό τους δρόμο μέσα από αυτή τη μπάντα, συνεχίζοντας τις μουσικές σπουδές τους σε ωδεία των Αθηνών, στελεχώνοντας αργότερα είτε σχολεία, είτε επαγγελματικά μουσικά σύνολα της χώρας.

Η ίδια η μπάντα, ξεκινά συνεργασίες με τοπικές χορωδίες και προσκεκλημένους καλλιτέχνες, της Εθνικής Λυρικής Σκηνής κυρίως, διαμορφώνοντας σταδιακά ένα σημαντικό για τον τόπο μουσικό σύνολο, που προάγει τη μουσική στη πραγματική της διάσταση που είναι η παιδεία κι όχι η διασκέδαση, με συναυλίες στο Λαύριο και σε άλλες πόλεις της χώρας, παράλληλα με τη συμμετοχή της σε όλες τις εθιμοτυπικές εκδηλώσεις της τοπικής κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου και του εθίμου της «Διάνας».

Φιλαρμονική Εταιρεία «Ευτέρπη» - Νικόλαος Γκίνος

Στη Δημοτική Φιλαρμονική Λαυρίου επίσης, μετά από πολύ κόπο κι επιμονή των μελών της, κατέληξαν τμήματα από το αποδεκατισμένο ρεπερτόριο του «Συλλόγου των Φιλομούσων» και της Φιλαρμονικής Εταιρείας «Ευτέρπη» που περιλάμβανε αρκετούς τόμους συμφωνικών και οπερετικών έργων μεταγραμμένους για μπάντα (παρτιτούρες – πάρτες) υπογεγραμμένα, τα περισσότερα, από τον Νικόλαο Γκίνο που διατέλεσε αρχιμουσικός στην «Ευτέρπη» στις αρχές του 20ου αιώνα, αφήνοντας σπουδαίο παιδαγωγικό και μεταγραφικό έργο.

Υπάρχουν ακόμα, δεκάδες φάκελοι με μεμονωμένα μουσικά έργα για μπάντα και φυσικά, δεκάδες καρτολίνο με εμβατήρια (περιπάτου, στρατιωτικά, θρησκευτικά και πένθιμα) που στις μέρες μας, όλο αυτό το υλικό, που δεν έχει σχέση με το ρεπερτόριο που χρησιμοποιεί σήμερα η μπάντα, αποτελεί έναν μουσικολογικό θησαυρό που χρήζει περεταίρω μουσικολογικής έρευνας και αξιοποίησης.

Τα ελάχιστα μουσικά όργανα των φιλαρμονικών αυτών που διασώθηκαν (ξύλινα και χάλκινα), όσα τουλάχιστον δεν κοσμούν ως διακοσμητικά στοιχεία σαλόνια ή καταστήματα ιδιωτών, μπορεί να μην είναι λειτουργικά πια, αλλά αποτελούν ιστορικά αντικείμενα της πόλης, με μεγάλη συναισθηματική αξία.

Από το 1994 η δημοτική αρχή, άρχισε να καταβάλει στα ενταγμένα μέλη της φιλαρμονικής μια συμβολική αντιμισθία ως ηθική αμοιβή για το χρόνο και τη συνέπεια που πρέπει να διαθέσουν για τις πρόβες, την ατομική μελέτη κι εξάσκηση που χρειάζεται ώστε η μπάντα να έχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα καλλιτεχνικά, ενώ από το 1996 η εκπαίδευση των νέων μουσικών σταδιακά αρχίζει να συστηματοποιείται με εξειδικευμένους δάσκαλους που με σύγχρονες μεθοδολογίες και τακτικές, διδάσκουν τα νέα παιδιά.

Θοδωρής Λεμπέσης

Μετά τον απρόσμενο θάνατο του Γιάννη Γλαντζή το 1997, επί δημάρχου Σταύρου Παπασταυρόπουλου, αρχιμουσικός αναλαμβάνει ο Λαυριώτης μουσικός Θεόδωρος Λεμπέσης (γεν. 1969), ο οποίος έως τότε υπήρξε δάσκαλος των χάλκινων πνευστών της Δημοτικής Φιλαρμονικής. Μαθήτευσε στο Λαύριο κοντά στον Γιώργο Τζανετάκη και τον Γιάννη Γλαντζή και αργότερα,  στην Αθήνα, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη τρομπέτα με τον Σωκράτη Άνθη και στα θεωρητικά της μουσικής με τους Νικηφόρο Νευράκη και Ευάγγελο Κοκκόρη. Ο Θοδωρής, διατηρώντας τις βασικές αρχές και τους στόχους περί μουσικής παιδείας στην πόλη, προάγει νέες ιδέες με πιο σύγχρονες δραστηριότητες και ρεπερτόριο. Οι συχνές θεματικές συναυλίες υπό τη διεύθυνσή του, που συχνά περιλάμβαναν συνεργασίες με καλλιτέχνες (λυρικού ή έντεχνου ρεπερτορίου) ή χορωδία, εμπλούτισαν καθοριστικά την εμπειρία των μουσικών της φιλαρμονικής αλλά και του κοινού. Παρέμεινε αρχιμουσικός επί 24 συναπτά έτη, ενώ από το 2012 η φιλαρμονική εντάσσεται στο «Θορικό», ένα Ν.Π.Δ.Δ. (Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου) με δικό του διοικητικό συμβούλιο και προϋπολογισμό, υπό την εποπτεία του Δήμου.

Με την αποχώρησή του Θεόδωρου Λεμπέση το 2021, επί δημάρχου Δημήτρη Λουκά, καθήκοντα αρχιμουσικού αναλαμβάνει ο Παντελής Πνευματικός (γεν. 1963) από τους δημοφιλείς μουσικούς της πόλης και από τους τελευταίους ρομαντικούς της μεταπολεμικής γενιάς της «Ευτέρπης».

Στο μεταξύ η Φιλαρμονική το έτος 2020 απέκτησε το μόνιμο «σπίτι της» σε ένα από τα πολλά και όμορφα διατηρητέα κτήρια, στο κέντρο της πόλης, πλήρως ανακατασκευασμένο, ανακαινισμένο και ειδικά εξοπλισμένο με την ευγενική χορηγία της «ΑΙΓΑΙΑΣ ΑΜΚΕ» ειδικά για αυτόν τον σκοπό.

Γιώργος Ζαρέας

Το 2022 αρχιμουσικός διορίζεται ο επίσης Λαυριώτης μουσικός Γιώργος Ζαρέας (γεν. 1982) επαγγελματίας τρομπονίστας που με τη σειρά του, με τη βοήθεια των εξειδικευμένων δασκάλων και κυρίως των μουσικών της Φιλαρμονικής, παλιών και νέων, προσπαθεί να διατηρήσει, να οργανώσει, να αναβαθμίσει και να διευθύνει τη μπάντα της πόλης μας, μένοντας πιστός στις αρχές, στα ιδανικά και τις αξίες που θέσπισαν οι παππούδες μας απ’ την εποχή της «Ευτέρπης», του «Ορφέα» και του «Αρίωνα», έως τη Δημοτική Φιλαρμονική του Νικόλαου Ζάρμπ και του Γιάννη Γλαντζή.

Από το 2024, με νομοθετική διάταξη που καταργεί τα Ν.Π.Δ.Δ. και τα μεταφέρει ως διευθύνσεις στους Δήμους, η Δημοτική Φιλαρμονική του Λαυρίου (ως ενότητα Λαυρίου) αποτελεί τμήμα της Φιλαρμονικής του Δήμου Λαυρεωτικής που περιλαμβάνει και τη Δημοτική Φιλαρμονική της Κερατέας (ως ενότητα Κερατέας) εφόσον οι δύο δήμοι (Λαύριο – Κερατέα) και η κοινότητα του Αγίου Κωνσταντίνου (Καμάριζα) ενοποιήθηκαν στον ενιαίο Δήμο Λαυρεωτικής από 1/1/2011 σύμφωνα με τον Νόμο 3852/2010 πρόγραμμα «Καλλικράτης». Το ίδιο έτος (2024) η καταβολή της συμβολικής αντιμισθίας από τη δημοτική αρχή, καταργήθηκε.

Λογότυπο Δημοτικής Φιλαρμονικής Λαυρίου

Η Δημοτική μας Φιλαρμονική, από την ίδρυσή της το 1962, παράλληλα με τις εμφανίσεις της στις εθιμοτυπικές εκδηλώσεις και σε συναυλίες εντός κι εκτός Λαυρίου, έχει εκπαιδεύσει τουλάχιστο 180 μουσικούς που ήταν ή είναι μέλη της μπάντας.

Σήμερα έχει περίπου 58 ενεργά μέλη (εκτελεστές) και 45 εγγεγραμμένους μαθητευόμενους που εκπαιδεύονται κι αγωνιούν για το πότε θα είναι έτοιμοι να «βγουν» με τη μπάντα, ενώ στις οργανοθήκες της «περιμένουν» περίπου 20 μουσικά όργανα (ξύλινα, χάλκινα και κρουστά) για να γίνουν αφορμή, νέοι μαθητευόμενοι να νιώσουν… λίγο απ’ τη δύναμη της μουσικής.

Μια μπάντα, δεν ολοκληρώνει τις σπουδές ενός μουσικού, δεν είναι αυτός ο ρόλος της. Δείχνει απλά το «δρόμο» σ’ όσους ενδιαφέρονται πραγματικά, ν’ ασχοληθούν περισσότερο με τη μουσική και τους ενισχύει την προσωπικότητα με αυτογνωσία, αυτοκριτική, αξιοκρατία, εν συναίσθηση, συνεργασία, ομαδικότητα, θάρρος, τεκμηριωμένη άποψη, πρωτοβουλία, ήθος, αισθητική κλπ, που είναι απαραίτητα προσόντα για να λειτουργήσει κάποιος ως μουσικός σε ένα σύνολο αλλά κυρίως ως άνθρωπος. Παράλληλα τους φέρνει σταδιακά, σε επαφή με τη «σκηνή» και το κοινό, μέσα σε ένα ασφαλές και φιλικό περιβάλλον που δε θα «ντραπείς» όταν κάνεις λάθος… γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να μην κάνεις!

Και η οικογένειά μας… η μπάντα μας, «δεμένη» και αγαπημένη, μεγαλώνει, μαθαίνει και ωριμάζει…


Παραπομπές

.

1962
 

[25]


ΙΔΡΥΤΕΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟΙ ΤΗΣ ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΑΥΡΙΟΥ ΤΟ ΕΤΟΣ 1962

ΕΠΙ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΚΟΥΤΑΛΙΔΗ ΜΕ ΑΡΧΙΜΟΥΣΙΚΟ ΤΟΝ ΝΙΚΟΛΑΟ ΖΑΡΜΠ

[ από επάνω αριστερά ]

1η ΣΕΙΡΑ

ΤΑΤΑΚΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ

ΓΙΩΒΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

ΠΛΑΤΑΝΗΣΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΚΑΤΙΔΑΚΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ ΑΡΓΥΡΙΟΣ

2η ΣΕΙΡΑ

ΚΑΛΟΥΠΑΚΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ

ΣΥΡΙΓΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΣ

ΜΑΜΜΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ

ΛΑΜΠΙΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΣΥΡΙΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΓΙΑΤΡΑΚΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΓΕΡΑΝΤΑΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΑΥΡΙΔΕΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΚΑΛΟΥΠΑΚΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ του Γεωργίου

3η ΣΕΙΡΑ

ΧΑΡΑΜΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΚΟΛΛΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΛΕΙΒΑΔΑΡΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ

ΧΑΣΑΠΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΓΛΑΝΤΖΗ ΤΑΣΟΥΛΑ

ΜΑΜΜΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΡΙΚΑΛΙΩΤΗ ΜΑΤΙΝΑ

ΚΑΦΟΡΕΑ ΤΑΣΟΥΛΑ

4η ΣΕΙΡΑ

ΒΑΛΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

ΚΑΤΙΔΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΜΩΡΟΓΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΡΑΓΑΝΟΥΔΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος

ΖΑΡΜΠ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Αρχιμουσικός

ΚΟΥΤΑΛΙΔΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Δήμαρχος

ΤΣΕΚΡΕΚΟΣ ΑΝΤΡΕΑΣ Δημοτικός Σύμβουλος

ΒΟΥΛΓΑΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος

ΧΑΡΑΜΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Έφορος

ΑΡΑΒΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

στολή
στολή
 

[26]​

Εκείνο που δεν είναι ευρύτερα γνωστό, είναι πως οι στολές της Δημοτικής Φιλαρμονικής του Λαυρίου, εκτός από την ταυτότητα και την ιδιότητα του ατόμου που τη φοράει, την ένταξή του σε μια συγκεκριμένη ομάδα ή οργανισμό, την ιεραρχία αλλά και την ισότητα μεταξύ των μελών της ομάδας, συμβολίζουν μέσο των χρωμάτων τους, την ιστορία του τόπου. Το μαύρο χρώμα (μελανόμορφο χρώμα, ομοιόμορφο σε σακάκι και παντελόνι) συμβολίζει τις αρχαίες «σκωρίες» που είναι διάσπαρτες στη Λαυρεωτική. Το κόκκινο χρώμα στα πέτα, στις μανσέτες και στις ρίγες του παντελονιού συμβολίζει το αίμα των μεταλλωρύχων που πότισε τη γη, ενώ το κίτρινο χρώμα (φωτεινό, λαμπερό χρώμα) στα υπομασχάλια κορδόνια συμβολίζει την αισιοδοξία, τη πρόοδο και τους στόχους στο μέλλον!

Οι χειμερινές στολές που φτιάχτηκαν εξ αρχής για την επαναλειτουργία της μπάντας το 1979 μετά τη δικτατορία (ακριβώς παραπάνω φωτογραφία) είχαν αυτούς τους συμβολισμούς ενώ περιλάμβαναν ασημοκόκκινα κράνη με κίτρινα λοφία για τις εμφανίσεις στις παρελάσεις 25ης Μαρτίου, 28ης Οκτωβρίου και την περιφορά του Επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή, που εναλλάσσονταν με πηλήκια στρατιωτικού τύπου, για τις υπόλοιπες εμφανίσεις.

Τις στολές της μπάντας και τη συντήρησή τους για τους άνδρες μουσικούς, τις έραβε ο γνωστός ράφτης του Λαυρίου Μαρίνος Γιώργιζας ενώ για τις γυναίκες η κ. Ανδριανή Ορφανού, μητέρα της Στεφανίας Ορφανού, που είναι μέλος της Δημοτικής φιλαρμονικής ως σήμερα.

Σταδιακά τα κράνη καταργήθηκαν λόγο κόστους κατασκευής ενώ από το 1994 οι στολές άλλαξαν χρώμα και σχεδιασμό για πρακτικούς λόγους κυρίως [η αριστερή στολή στη παρακάτω φωτογραφία]. Τελικά, μετά από πρωτοβουλία των μουσικών, το 2005 τα χρώματα των στολών επανήλθαν στο αρχικό σκεπτικό των συμβολισμών, με έναν σύγχρονο και κυρίως πιο πρακτικό σχεδιασμό (σακάκι κλειστού τύπου) ενώ τα πηλήκια αντικαταστάθηκαν με πηλήκια τύπου ΣΣΕ, ελπίζοντας στην επαναφορά των συγκεκριμένων κρανών στο μέλλον, σε συνδυασμό με σύγχρονες ειδικές εξαρτήσεις φορητότητας, κυρίως των κρουστών και ογκωδών μουσικών οργάνων.

προθήκες με στολές


Πηγές

 

    1. Α. Γ. Κανατούρη: Προσωπικό αρχείο (δημοσιεύματα, αναφορές τύπου, ΦΕΚ)
    2. Α. Γ. Κανατούρη: Ομιλία στη παρουσίαση Λευκώματος «Ευτέρπη» της Χορωδίας Λαυρίου, 2007
    3. Α. Γ. Κανατούρη: Η Προξενική εκπροσώπηση στο Λαύριο 1874-1940 (Εταιρία Μελετών ΝΑ. Αττικής)
    4. Χ. Συρίγου: Προσωπικό φωτογραφικό αρχείο
    5. Ιγν. Χατζηγνατιάδη: Προσωπικό φωτογραφικό αρχείο
    6. Εμ. Μπαλόπιτα: Προσωπικό φωτογραφικό αρχείο
    7. Εμ. Μαρκουλή: Προσωπικό αρχείο
    8. Ηλία Κονοφάγου: Προσωπικό αρχείο
    9. Οικογένεια Ζάρμπ: Προσωπικό αρχείο
    10. Κ. Μαυριδερού: Προσωπικό αρχείο
    11. Κ. Γ. Μάνθου: Προσωπικό αρχείο
    12. Γ. Κ. Μάνθου: Οι φιλαρμονικές του Λαυρίου (μελέτη)
    13. Σπ. Μοντσενίγου: Νεοελληνική Μουσική (Αθήνα, 1958)
    14. Β. Δασκαλάκη: Οι ξεριζωμένοι (Αθήνα, 1930)
    15. Α. Τρασουλέα: Ολυμπιάδες στην Αθήνα 1896-1906 (Αθήνα, 1988)
    16. Γ. Δερμάτη – Τοπία και μνημεία της Λαυρεωτικής (εκδ.: Δήμος Λαυρωτικής,1994)
    17. Τ. Καλογερόπουλου: Λεξικό της Ελληνικής μουσικής (εκδ. Γιαλλελή, 2001)
    18. Α. Τρικούπη: Western Music in Hellenic Communities Musicians and Institutions (Αθήνα, 2015)
    19. Γ. Α. Πέππα: Τα σωματεία του Λαυρίου (Ε.ΜΕ.Λ. 2016)
    20. Β. Κιούση – Ι. Γ. Λυμπέρη: Συνδιαμορφωτικοί παράγοντες του αστικού πολιτισμού και της μουσικής ταυτότητας: Η Δημοτική Φιλαρμονική της πόλης του Λαυρίου (Αθήνα, 2019)
    21. Έκθεσις Δ.Σ. και Ελεγκτικής Επιτροπής του Συλλόγου Φιλομούσων Λαυρίου, έτους 1905
    22. Μαρτυρίες παλαιών μελών των φιλαρμονικών Λαυρίου (αρχιμουσικών & μουσικών)
    23. Δήμος Λαυρεωτικής
    24. Ελληνικός Ορυκτός Πλούτος – Μεταλλεία Λαυρίου, Λαυρεωτικό ζήτημα – https://www.oryktosploutos.net/
    25. Τεχνολογικό πάρκο Λαυρίου – https://www.ltcp.ntua.gr/history/

Ευχαριστούμε τους Αριστείδη Κανατούρη για τη διάθεση των τεκμηριωμένων στοιχείων και  Χαράλαμπο Συρίγο για τη διάθεση και την επιμέλεια των φωτογραφιών.

Για τον Σύλλογο Φίλων Δημοτικής Φιλαρμονικής Λαυρίου «Γιάννης Γλαντζής»,  Αλέξανδρος Κάτσιος, Λαύριο 2026

Go to top